Ürdün'de Gezilecek Yerler: Amman, Petra, Wadi Rum, Ölü Deniz
Orta Doğu'da, kuzeyde Suriye, doğu ve güneydoğuda Suudi Arabistan, batıda İsrail ve Filistin topraklarıyla çevrili Ürdün, küçük yüzölçümüne rağmen tek bir seyahatte dört bambaşka manzara sunuyor: başkent Amman'ın Roma ve Emevi katmanlı tepeleri, kayalara oyulmuş antik kent Petra, Mars'ı andıran kızıl çöl Wadi Rum ve dünyanın en alçak noktası Ölü Deniz. Bu rehberde bu dört durağı, aralarındaki mesafeleri, nerede kalınacağını, vize durumunu ve pratik bilgileri tek tek ele alıyoruz.
PREX ekibi, Orta Doğu rotalarında yıllardır tur düzenliyor ve Ürdün'ün kısa uçuş süresiyle hem kısa tatiller hem de daha kapsamlı bölge turları için gerçekçi bir seçenek olduğunu birebir gözlemliyor.
Ürdün Hakkında Kısa Bilgiler
| Başkent | Amman |
| Vize | Türk vatandaşları için 90 güne kadar vizesiz |
| Uçuş Süresi (İstanbul'dan) | Yaklaşık 2 saat 15-30 dakika |
| En İyi Ziyaret Zamanı | Mart-mayıs ve eylül-kasım |
| Para Birimi | Ürdün Dinarı (JOD) |
| İdeal Gezi Süresi | 5-7 gün |
Ürdün'e Ne Zaman Gidilmeli?
Mart-mayıs arası (ilkbahar), çölde yaban çiçeklerinin açtığı, sıcaklığın ne fazla yakıcı ne de soğuk olduğu dönem olduğu için genel olarak en uygun seyahat penceresi kabul ediliyor; tek dezavantajı bu aylarda zaman zaman esen tozlu/kumlu rüzgarlar (roughguides.com). Yaz ayları (haziran-ağustos) özellikle alçak bölgelerde çok sıcak geçiyor: Amman şehir merkezinde sıcaklık 40°C'ye kadar çıkabilirken, Ölü Deniz ve Akabe çevresinde bu rakam 45°C'yi bulabiliyor (roughguides.com). Sonbahar (eylül-kasım), yaz sıcağının düşmesiyle tekrar gezilebilir hale geliyor. Kış ayları ise bölgeye göre büyük fark gösteriyor: Amman'da soğuk rüzgarlar, yağmur ve zaman zaman kar görülürken Petra'da sıcaklık -8°C'ye kadar düşebiliyor; buna karşılık Akabe kıyısı kışın bile 23°C'ye kadar çıkan ılıman bir hava sunuyor (roughguides.com). Ölü Deniz'in ılık suyu ise yıl boyunca girilebilir bir seçenek.
Amman'da Gezilecek Yerler
1. Amman Kalesi (Jabal al-Qal'a)
Şehir merkezindeki bir tepe üzerinde yükselen Amman Kalesi, aşağıdaki Vadi Amman'a (Downtown) hakim bir konumda. Tepede Roma döneminden kalma Herkül Tapınağı ile merdivenli bir propylaeon üzerinden akropole bağlanan kalıntılar, ve yaklaşık MS 700 yılına tarihlenen Emevi Sarayı ile bir cami yer alıyor (Wikipedia). Kazılarda bulunan 'Ain Ghazal heykelleri ise şehirdeki Ürdün Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor.
2. Roma Tiyatrosu
MS 2. yüzyılda, Philadelphia'nın (Amman'ın Roma dönemindeki adı) klasik Roma kentleşme programının bir parçası olarak inşa edilen tiyatro, bugün Haşimi Meydanı'nın hemen önünde duruyor (Wikipedia). Amman, aslında yedi tepe üzerine kurulmuş bir şehir olarak başlamış, bugün ise 22 bölgeye yayılan 19 tepeyi kapsıyor; Arapçada "jabal" tepe, "vadi" ise vadi anlamına geliyor, bu yüzden şehir haritasında sıkça karşılaşılan bu iki kelime aslında semt adlarının kaynağı.
Petra'da Gezilecek Yerler
Petra, MÖ 4. yüzyılda bölgeye yerleşen göçebe Arap halkı Nabatiler tarafından MÖ 2. yüzyılda başkent yapılmış; kentin inşasının MÖ 5. yüzyıl kadar erken bir tarihe uzandığı da düşünülüyor (Wikipedia). 6 Aralık 1985'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Petra, 2007'de yapılan bir halk oylamasıyla da Dünyanın Yeni 7 Harikası'ndan biri seçildi.
1. Hazine (Al-Khazneh) ve Siq
Petra'ya giriş, yer yer sadece 3-4 metre genişliğindeki dar ve kıvrımlı bir kanyon olan Siq üzerinden yapılıyor; bu doğal yarık aynı zamanda eski bir su yoluydu (Wikipedia). Siq'in sonunda beliren Al-Khazneh (Hazine), Petra'nın en görkemli cephesi: yaklaşık 24 metre genişliğinde, 37 metre yüksekliğinde, Helenistik üslupta oyulmuş bu yapının Kral IV. Aretas'ın mozolesi olabileceği düşünülüyor; cephedeki kurşun izleri, Bedevilerin içinde hazine aradığına dair efsanelerden kalma.
2. Manastır (Ad Deir)
MÖ 1. yüzyıldan kalma Ad Deir, Petra'nın en büyük anıtı: yaklaşık 45 metre yükseklik ve 50 metre genişliğinde, kırık bir alınlık ve merkezi bir tholos ile dikkat çekiyor (Wikipedia). Manastıra çıkan yüzlerce basamaklı patika, Petra'nın en uzun ama en etkileyici yürüyüşlerinden biri.
3. Kraliyet Mezarları, Tiyatro ve Kurban Yeri
Yaklaşık 8.500 kişi kapasiteli olduğu belirtilen antik Tiyatro, tepeye oyulmuş şekilde şiir, drama ve gladyatör gösterilerine ev sahipliği yapmış, MS 363 depreminde hasar görmüş (Wikipedia). Saray Mezarı ve Urn Mezarı başta olmak üzere Kraliyet Mezarları, ve Jebel Madbah tepesinde yaklaşık 800 basamakla ulaşılan Kurban Yeri (High Place of Sacrifice), kent merkezindeki Sütunlu Cadde'yle birlikte Petra'nın diğer önemli durakları arasında.
4. Petra by Night
Petra'nın resmi bilet sistemini yöneten Jordan Pass'e göre gündüz girişi 06.00-18.00 arası serbest, ancak "Petra by Night" adı verilen, Siq ve Hazine'nin binlerce mumla aydınlatıldığı akşam etkinliği bu standart girişe dahil değil, ayrı bir bilet gerektiriyor (jordanpass.jo).
Wadi Rum'da Gezilecek Yerler
Akabe'nin yaklaşık 60 km doğusunda, Suudi Arabistan sınırına yakın bir noktada yer alan Wadi Rum, 720 km² büyüklüğüyle Ürdün'ün en büyük vadisi ve "Ay Vadisi" olarak da biliniyor (Wikipedia). Bölge, 2011'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.
1. Çöl Manzarası ve Bedevi Kampları
Neredeyse dikey yükselen kumtaşı dağlar, düz kum vadileri, doğal köprüler ve kum tepeleriyle Wadi Rum, geceyi geleneksel bir Bedevi çadır kampında geçirme imkanı sunan Ürdün'ün en etkileyici doğal alanlarından biri. Khazali Kanyonu'nda insan ve antilop figürlü antik petroglifler de görülebiliyor.
2. Film Lokasyonları
Vadinin Mars'ı andıran kızıl, dağlık manzarası, "The Martian", "Dune" ve "Dune: Part Two", "Prometheus", "Star Wars: Rogue One" ve "Star Wars: Göklerin Yükselişi" gibi bilim kurgu yapımlarına ev sahipliği yapmış (Wikipedia). Bölgenin turizmle tanışması ise çok daha eskiye, 1962 yapımı "Arabistanlı Lawrence" filmine dayanıyor; İngiliz subay T. E. Lawrence, 1917-18 Arap İsyanı sırasında buradan birkaç kez geçmiş ve vadiyi "Bilgeliğin Yedi Sütunu" adlı kitabında anlatmıştı.
3. Jeep Safari ve Deve Turu
4x4 jeep safarileri ve deve turları, Wadi Rum'u gezmenin en yaygın yöntemi; bölgede ayrıca yürüyüş, kamp ve Bedevilerin tarihi rotalarını izleyen kaya tırmanışı da yapılabiliyor.
Ölü Deniz'de Ne Yapılır?
Yüzeyi deniz seviyesinin yaklaşık 440 metre altında bulunan Ölü Deniz, Dünya'nın karasal en alçak noktası (Wikipedia). Suyun tuz oranı yaklaşık %34, yani okyanus suyundan 9,6 kat daha tuzlu; bu yoğunluk sayesinde yüzücüler neredeyse hiç çaba harcamadan suyun üstünde kalabiliyor. Sodyum klorür ağırlıklı okyanus suyunun aksine Ölü Deniz suyu magnezyum ve kalsiyum klorürce zengin, bu da bölgenin çamur ve spa turizminin temelini oluşturuyor; diz osteoartriti ve sedef hastalığı gibi rahatsızlıklarda çamur ve güneş terapisinin rahatlatıcı etkisi bazı araştırmalarda öne sürülüyor (Wikipedia). Göl aynı zamanda hızla küçülüyor: 1930'da yaklaşık 1.050 km² olan yüzey alanı 2016'da 605 km²'ye inmiş; Ürdün Nehri'nden su çekilmesi bu gerilemenin başlıca nedeni olarak gösteriliyor.
Ürdün'de Nasıl Gezilir? Mesafeler ve Ulaşım
Amman ile Petra arası, Çöl Otoyolu (Highway 15) üzerinden yaklaşık 235 km ve normal trafikte yaklaşık 3 saat sürüyor; aynı rota Kral Otoyolu üzerinden 274 km/4-4,5 saate, Ölü Deniz Otoyolu üzerinden ise 251 km/4-5 saate çıkıyor (visitjordan.com). Petra ile Wadi Rum arası yaklaşık 100 km ve 1,5 saat, Amman'dan Wadi Rum'a doğrudan gidildiğinde ise mesafe yaklaşık 315 km'ye, süre de 4 saate çıkıyor (visitjordan.com). Amman ile Ölü Deniz arası ise yaklaşık 60-65 km, araçla yaklaşık 1 saat. Bu mesafeler, Amman'dan başlayıp Ölü Deniz, Petra ve Wadi Rum'u sırayla kapsayan bir rota ya da tam tersi bir döngü planlamayı pratik hale getiriyor; şehirler arası ulaşım özel transfer, kiralık araç ya da tur operatörü aracılığıyla sağlanabiliyor. Amman'ın Kraliçe Alia Uluslararası Havalimanı (AMM), ülkenin ana giriş kapısı.
Jordan Pass Nedir, Almaya Değer mi?
Ürdün Turizm Bakanlığı'nın sunduğu Jordan Pass, Petra girişini ve 40'tan fazla müze/antik alanı (Jerash ve Wadi Rum dahil) tek pakette topluyor; üç seçenek var: 1 günlük Petra girişi içeren Jordan Wanderer (70 JD), 2 ardışık gün içeren Jordan Explorer (75 JD) ve 3 ardışık gün içeren Jordan Expert (80 JD) (jordanpass.jo). Paket ayrıca, Ürdün'e varmadan önce satın alınıp en az 2 gece kalınması şartıyla standart 40 JD'lik turist giriş vizesi ücretini de muaf tutuyor; ancak bu avantaj esas olarak vize ücreti ödeyen milliyetler için geçerli. Türk vatandaşları zaten 90 güne kadar vizesiz girdiği için bu kalemde ayrıca bir tasarruf söz konusu değil, Jordan Pass'in Türk gezginler için asıl değeri Petra'ya tek/çoklu gün girişi ve diğer antik alanları tek fiyata toplamasında.
Ürdün'de Ne Yenir?
Ürdün'ün milli yemeği kabul edilen mansaf, kuzu etinin kurutulmuş yoğurt (jameed) bazlı bir sosta pişirilip safranlı pilav ve ince lavaş ekmeğiyle servis edilmesiyle hazırlanıyor; konukseverliğin simgesi sayılan yemek geleneksel olarak büyük bir tepsiden, sadece sağ elle ve paylaşılarak yeniyor. Mansaf'ın yanı sıra humus, falafel ve diğer Levant mutfağı lezzetleri de Amman'daki restoranlarda yaygın olarak bulunuyor.
Ürdün'e Nasıl Gidilir, Vize Gerekiyor mu?
İstanbul'dan Amman'a Türk Hava Yolları, Royal Jordanian ve Jordan Aviation'ın direkt seferleriyle yaklaşık 2 saat 15-30 dakikada ulaşılıyor; Sabiha Gökçen'den Pegasus, Antalya'dan ise Pegasus, Royal Jordanian ve SunExpress direkt uçuyor (yolcu360.com). Türk vatandaşları, 1 Aralık 2009'da imzalanan anlaşma gereği turistik ve ticari ziyaretlerde 90 güne kadar vizeden muaf; pasaportun seyahat bitiminden itibaren en az 6 ay daha geçerli olması gerekiyor (allianz.com.tr). Daha uzun kalışlarda seyahat amacına uygun bir vize alınması gerekiyor; güncel koşulları seyahat öncesi mutlaka teyit edin.
PREX ekibi, Orta Doğu rotalarında yıllardır tur düzenliyor ve Ürdün'ün Amman'ın tarihi katmanlarından Petra'nın görkemine, Wadi Rum'un çöl sessizliğinden Ölü Deniz'in eşsiz yüzdürücü suyuna kadar tek bir seyahatte sunduğu çeşitliliği birebir gözlemliyor. TÜRSAB A Grubu 16416 lisansı ve 22 yılı aşan deneyimiyle PREX ekibine 0850 888 7739 telefon hattından ya da 0538 340 7739 WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Vizesiz Turlar kategorisinde Ürdün gibi vizesiz gidilebilen başka destinasyonları da inceleyebilir, bölgeyi Mısır Turları ile genişletebilir ya da 2027 sezonu için Erken Rezervasyon Turları fırsatlarına göz atabilirsiniz.
Ayrıcalığı Keşfedin, Farkı PREX'le Hissedin!
Yazar: Ahmet, PREX TOUR İçerik Ekibi
TÜRSAB A Grubu 16416 lisanslı, 22 yılı aşkın sektör deneyimine sahip PREX TOUR ekibi tarafından hazırlanmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Ürdün'e gitmek için vize gerekiyor mu?
Hayır, Türk vatandaşları pasaportla 90 güne kadar vizesiz giriş yapabiliyor; pasaportun seyahat sonundan itibaren en az 6 ay geçerli olması gerekiyor.
Petra hangi ülkede?
Petra, Ürdün'de, Amman'ın yaklaşık 235 km güneyinde yer alıyor.
Amman'dan Petra'ya kaç km, ne kadar sürüyor?
Çöl Otoyolu üzerinden yaklaşık 235 km ve normal trafikte yaklaşık 3 saat sürüyor.
Jordan Pass almaya değer mi?
Petra'yı ziyaret edip Jerash, Wadi Rum gibi başka antik alanları da görmeyi planlıyorsanız evet; paket 70-80 JD arasında değişiyor ve 40'tan fazla yere giriş sağlıyor.
Ürdün'ü gezmek için kaç gün yeterli?
Amman, Petra, Wadi Rum ve Ölü Deniz'i rahat bir tempoda görmek için 5-7 gün öneriliyor.
Ürdün'e ne zaman gidilmeli?
Mart-mayıs ve eylül-kasım ayları, aşırı sıcak ya da soğuk olmaması nedeniyle en uygun dönemler.
